Edward Gibbonin tarihyazimina en önemli katkilarindan biri gerileyis ve cöküs kavramini oturtmasi, bunu tanimlayis ve aktaris seklidir. Gibbon, Romanin gerileyis ve cöküsünü bir problematik olarak ortaya koyup aciklamasiyla birlikte sonraki kusaklarin farkli disiplinlerinde calisan Romayi inceleyen bilim insanlarini da bu anlamda oldukca etkilemistir.
Roma Imparatorlugunun Gerileyis ve Cöküs Tarihinin 5. cildinde Gibbon Hristiyanligin etkisini irdelemeye devam ediyor. Imparatorluk bünyesinde agirligini giderek artiran Hristiyanligin farkli mezheplerini detayli olarak inceliyor ve Dogu ve Bati olarak ayrismasini ortaya koyuyor.
Gibbon, 5. cildin son bölümünde ise Islamiyetin detayli bir analizine girisiyor. Arap cografyasinin siyasi ve toplumsal durumu ile Hz. Muhammedin ailesinin gecmisinden baslayan bu bölümde peygamberligin ilani, Islam dininin gelisimi ve olusturulan siyasi, hukuki, ekonomik ve sosyal yapiyi inceliyor.
